بررسی پارامترهای هماتولوژی ماهی کپور نقره ای (Hypophthalmichthys molitrix) در معرض غلظت های تحت کشنده علف کش رانداپ

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرکرد، شهرکرد، ایران.

2 باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد خرم آباد، خرم آباد، ایران.

3 باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یاسوج، یاسوج، ایران.

4 باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ارومیه، ارومیه، ایران.

5 گروه شیلات، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

چکیده

ماهیان به طیف گسترده­ای از مواد شیمیایی از جمله علف­کش ­ها بسیار حساس می­باشند، این آلاینده­ها ممکن است نه تنها از طریق تخلیه عمدی به آبرا­هه­ ها، باعث آلودگی منابع آبی شده، بلکه از طریق سم پاشی مزارع در شیوه­ های کشاورزی مرسوم نیز اکوسیستم­ های آبی و موجودات زنده آن را به مخاطره بیندازد. رانداپ از سموم علف­کش بسیار پرکاربرد در مزارع زراعی و به خصوص در شمال کشور می ­باشد. در تحقیق حاضر تأثیر سمیت تحت کشنده رانداپ بر شاخص ­های خونی ماهی فیتوفاگ مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور ابتدا با تعیین دامنه‌ای از غلظت‌های سم رانداپ به­ منظور تعیین LC50 تلفات ماهیان کپور نقره­ ای در زمان‌های 24، 48، 72 و 96 بررسی و سمیت نیمه کشنده آن با روش پروبیت آنالیز 9/9 میلی­گرم بر لیتر به­ دست آمد. سپس با توجه به میزان LC50 آزمایش جداگانه‌ای طراحی شد که در آن ماهیان کپور نقره ­ای را در 4 تیمار با 3 تکرار گروه شاهد و 12/5، 25، 50 درصد (LC50 96h) در دو دوره 4 و 8 روزه در معرض این علف­ کش قرار داده و پس از خونگیری پارامترهای هماتولوژی نظیر هماتوکریت، هموگلوبین، شاخص ­های گلبول قرمز، تعداد کل گلبول­ های سفید و قرمز و شمارش افتراقی گلبول­ های سفید مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل از بررسی هماتولوژی ماهیان در معرض سم رانداپ، کاهش معنی­ دار گلبول قرمز، گلبول­ های سفید، درصد هماتوکریت و هموگلوبین و همچنین افزایش میزان نوتروفیل را با افزایش میزان غلظت سم نشان داد. بنابراین می ­توان گفت که استفاده از خون و بررسی هماتولوژیکی ماهی فیتوفاگ در برابر سم رانداپ، ابزار مناسبی جهت بررسی مسمومیت در ماهی می­ باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Study of hematological parameters of silver carp (Hypophthalmichthys molitrix) exposed to sublethal concentrations of Roundup herbicide

نویسندگان [English]

  • Hamed Ghafari Farsani 1
  • Ghasem Rashidian 2
  • Saeid Shahbazi Naserabad 3
  • Mehdi Naderi Farsani 4
  • seyed Aliakbar Hedayati 5
1 Young Researchers and Elite Club, Shahrekord Branch, Islamic Azad University, Shahrekord, Iran.
2 Young Researchers and Elite Club, Khorramabad Branch, Islamic Azad University, Khorramabad, Iran.
3 Young Researchers and Elite Club, Islamic Azad University, Yasooj Branch, Yasooj, Iran.
4 Young Researchers and Elite Club, Urmia Branch, Islamic Azad University, Urmia, Iran.
5 Fisheries Department, Faculty of Fisheries and Environmental Sciences, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan, Iran.
چکیده [English]

Fish are very sensitive to a wide range of chemicals, including herbicides, which can pollute water sources not only through deliberate drainage into the waterways, but also through spraying farms in conventional farming practices which also jeopardizes aquatic ecosystems and living organisms. Roundup is a very useful herbicide in present case study was aimed to investigate the effect of its sub-lethal toxicity on blood indices of silver carp. For this purpose, first with determination of some poison concentration for LC50 calculation, mortality was monitored at 24, 48, 72 and 96 hours and lethal concentarion was measured 9.9 mg/l with probit analysis. Then, a separate experiment was designed according to the LC50 data where fish were put in 4 treatments with triplicate (control group and 12.5, 25 and 50% of LC50 96h) in two periods of 4 and 8 days and after exposure to the herbicide some blood hematological parameters such as hematocrit, hemoglobin, RBC indices, RBC, WBC and differential count of white cells were studied. Results of hematological indices found a significant decrease in RBC, WBC, hematocrit and hemoglobin and also an increase in the number of neutrophils showed by increasing the concentration of the herbicide. The results of this study showed that hematological indices are a sensitive indicator and can be useful to evaluate the effect of herbicides on aquatic organisms.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Pollution
  • Biomarker
  • Herbicide
  • Glyphosate
  • Silver carp
  • Hematology