تجمع زیستی فلز سنگین سرب ناشی از مواجهه آب زاد در ماسل آب شیرین Anodonta cygnea (Linnaeus, 1758) (Bivalvia: Unionidae)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی تهران.

2 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

3 گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی تهران، تهران، ایران.

چکیده

فلزات سنگین از مضرترین آلاینده­ های اکوسیستم ­های آبی بوده از پتانسیل بالایی برای ایجاد سمیت در آبزیان برخوردارند. مطالعه حاضر جهت بررسی میزان جذب و تجمع زیستی فلز سنگین سرب (Pb) در اندام­ های پا، جبه و آبشش ماسل آب شیرین Anodonta cygnea  انجام شد. بدین منظور دوکفه­ای­ ها در محیط آزمایشگاه به ­مدت 9 روز با غلظت­ تحت­ کشنده μg/L 125 از فلز سرب مواجهه یافتند و سطوح بافتی پایه فلز سرب در دوکفه­ای­ های مواجهه ­نیافته، میزان تجمع­ فلز و همچنین فاکتور تجمع زیستی در روزهای سوم، ششم و نهم از دوره آزمایشی در دوکفه­ های مواجهه یافته تعیین گردید. تفاوت معنی­ داری در سطوح پایه فلز سرب در اندام ­های مورد بررسی وجود نداشت. در طول دوره مواجهه سطوح بافتی سرب در اندام­ ها به شکل معنی­ داری (0/05>P) افزایش یافت. میزان تجمع فلز در روز نهم در بافت­ های پا (μg/g DW 10/82±4/5) و آبشش (μg/g DW 10/02±1/69) به ­صورت معنی­دار(0/05>P) بالاتر از جبه (μg/g DW 5/15±2/8) بود. مقادیر محاسبه شده BAF برای اندام­ ها نشان ­دهنده افزایش معنی­ دار (0/05>P) در طول دوره مواجهه بود و در بین اندام­ ها نیز مقادیر مربوط به جبه به ­صورت معنی­ داری (0/05>P) در مقایسه با دو اندام دیگر کمتر بود. براساس نتایج جذب و تجمع ­زیستی فلز سرب به­ عنوان یک عنصر غیرضروری در اندام ­های مختلف دوکفه­ ای A. cygnea از روندهای متفاوتی برخوردار بود. 
P

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Bioaccumulation of water-born heavy metal lead in freshwater mussel, Anodonta cygnea (Bivalvia; Unionidae)

نویسندگان [English]

  • Mohammad Sallaki 1
  • Soheil Eagderi 2
  • Lobat Taghavi 3
  • Fateh Moezzi 2
1 Department of Natural Resources Engineering, Faculty of Natural Resources and Environment, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran.
2 Fisheries Department, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran.
3 Department of Natural Resources Engineering, Faculty of Natural Resources and Environment, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Heavy metals are considered as a hazardous group of water pollutants that have high potential of toxicity in aquatic organisms. The present study was conducted to investigate the absorption and accumulation of lead (Pb) in foot, mantle and gills of freshwater mussel, Anodonta cygnea. Bivalves were exposed to the sub-lethal concentration of 125 μg/L of Pb for 9 days and the basal Pb content in unexposed mussels, accumulation content and values of bioaccumulation factor (BAF) of the those  exposed were measured in days of 3, 6 and 9. There was no significant difference in basal levels of Pb in the studied organs. Pb contents in the exposed mussels were significantly (P<0.05) increased during exposure period in all organs. Accumulation levels on day 9 in foot (10.82±4.5 μg/g DW) and gills (10.02±1.69 μg/g DW) were significantly (P<0.05) higher than mantle (5.15±2.8 μg/g DW). BAF showed a significant increase (P<0.05) during the exposure period in all organs and BAF values for the mantle were significantly (P<0.05) lower than other organs. Based on the results, absorption and bioaccumulation of Pb as a non-essential element in A. cygnea has different trends in different organs.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Bivalves
  • Pollution
  • Biological monitoring
  • heavy metals
  • Aquatic ecosystems