مجله علوم آبزی پروری

مجله علوم آبزی پروری

بررسی همپوشانی آشیان اکولوژیک دو گونه جویبارماهیان (Oxynoemacheilus kiabii و Oxynoemacheilus karunensis) در رودخانه دینورآب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
سید محمد احمدیان
سهیل ایگدری
هادی پورباقر
گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
چکیده
بسیاری از رودخانه‌ها و اکوسیستم‌های آبی به‌عنوان کانون‌های تنوع زیستی در نظر گرفته می‌شوند و درک جغرافیای زیستی موجودات آب شیرین برای حفاظت و مدیریت تنوع زیستی اهمیت به‌سزایی دارد. زیستگاه‌های آب شیرین مناطق کلیدی برای تنوع زیستی هستند. نمایش حضور گونه ماهیان آب شیرین و درک نیازهای اکولوژیک آنها از اهمیت زیادی در مباحث بوم‌شناسی برخوردار است. از این‌رو مطالعه حاضر به‌منظور بررسی آشیان اکولوژیک و مقدار همپوشانی آن براساس فاکتورهای زیستگاهی برای جویبارماهیان همبوم رودخانه دینورآب (Oxynoemacheilus kiabii و Oxynoemacheilus karunensis) در طی سال 1398 به‌اجرا درآمد. در این راستا نمونه‌برداری با استفاده از دستگاه الکتروشوکر با شدت ولتاژ پایین از 5 ایستگاه هر کدام با سه تکرار و در مجموع 15 ایستگاه صورت گرفت. بعد از فرآیند نمونه­برداری، تعداد 8 متغیر زیستگاهی از جمله عرض رودخانه، عرض ناحیه پتامال، عمق، دمای آب، کل مواد جامد محلول، هدایت الکتریکی، pH و سرعت جریان آب ثبت و اندازه‌گیری شدند. مقادیر همپوشانی آشیان اکولوژیک براساس فاکتورهای مورد بررسی برای دو گونه O. karunensis و O. kiabii نشان داد که در فاکتور pH بیشترین همپوشانی (0/988) و در فاکتور عرض ناحیه پتامال (0/531) کمترین همپوشانی به‌دست آمد. میانگین همپوشانی کل نیز برای دو گونه براساس کل فاکتورهای مورد مطالعه 0/726 به‌دست آمد. در بررسی ترجیح زیستگاهی نیز مشخص شد که دامنه مطلوبیت زیستگاه دو گونه تفاوت فاحشی نداشتند و هر دو گونه تقریباً زیستگاه مشابه را اشغال نموده‌اند. این احتمال وجود دارد که رودخانه دینورآب زیستگاه مناسب برای دو گونه مورد مطالعه است. با این وجود این دو گونه به‌واسطه تفاوت در شکل بدن، احتمالاً ریز‌ زیستگاه‌های متفاوت را در زیستگاه مشترک خود اشغال می‌کنند و بدین‌ترتیب از رقابت بر سر منابع اجتناب می‌کنند.
کلیدواژه‌ها
گونه‌های همبوم
حوضه کرخه
ماهیان آب شیرین
تنوع زیستی

عنوان مقاله English

Study of the ecological niche overlap of two species of Loach (Oxynoemacheilus kiabii and Oxynoemacheilus karunensis) in the Dinorab River

نویسندگان English

Seyed Mohammad Ahmadian
Soheil Eagderi
Hadi Poorbagher
Department of Fisheries, Faculty of Natural Resources, University College of Agriculture and Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran.
چکیده English

Many rivers and aquatic ecosystems are considered hotspots of biodiversity, and understanding the biogeography of freshwater organisms is of great importance for biodiversity conservation and management. Freshwater habitats are key areas for biodiversity. Demonstrating the presence of freshwater fish species and understanding their ecological needs is important in the ecology issue. Therefore, the present study was conducted to investigate the ecological niche and its overlap based on habitat factors for endemic loach fish of the Dinorab River (Oxynoemacheilus kiabii and Oxynoemacheilus karunensis) during 2019. Sampling was performed using a low-voltage electrofishing device from 5 stations, each with three replicates, for a total of 15 stations. After the sampling process, eight habitat variables, including river width, potamal width, depth, water temperature, total dissolved solids, electrical conductivity, pH, and flow velocity, were recorded and measured. Ecological niche overlap values ​​based on studied factors for the two species, O. karunensis and O. kiabii, showed that the highest overlap was obtained for pH (0.988) and the lowest overlap was obtained for potamal width (0.531). The average total overlap for the two species based on all the factors studied was 0.726. In the habitat preference study, it was also found that the range of habitat suitability of the two species did not differ significantly, and both species occupied almost the same habitat. The Dinorab River likely provides a suitable habitat for both species. However, due to differences in body shape, these species probably occupy distinct microhabitats within their shared habitat, thereby avoiding competition for resources.

کلیدواژه‌ها English

Endemic species
Karkheh basin
Freshwater fish
Biodiversity
قادری ا.، مولودی صالح ع.، ایگدری س.، مولودی ف.، مولودی نیا ب. 1403. مطالعة ترجیح زیستگاهی گونه‌های همبوم جویبارماهی، Oxynoemacheilus kiabii و Oxynoemacheilus karunensis در رودخانة الک (حوضة کرخه). نشریه محیط زیست طبیعی، 77(ویژه‌نامه بوم‌شناسی و مدیریت تنوع زیستی)، 222-213.
شیرزاد م.، رحمانی م.ر.، خراسانی ن.، کابلی م. 1401. تفاوت پاسخ به برخی متغیرهای محیطی در دو گونه همبوم (Heckel, 1843) Garra rufa و Garra gymnothorax Berg, 1949. مجله علوم آبزی‌پروری، 10(1)، 189-178.
Álvarez-Yépiz J.C., Búrquez A., Dovciak M. 2014. Ontogenetic Shifts in Plant–Plant Interactions in a Rare Cycad within Angiosperm Communities. Oecologia 175, 725-735.
Colwell R.K., Futuyma D.J. 1971. On the measurement of niche breadth and overlap. Ecology 52(4), 567-576.
Corrêa C.E., Albrecht M.P., Hahn N.S. 2011. Patterns of niche breadth and feeding overlap of the fish fauna in the seasonal Brazilian Pantanal, Cuiabá River basin. Neotropical Ichthyology 9(3), 637­646.
Eagderi S., Mouludi-Saleh A., Esmaeli H.R., Sayyadzadeh G., Nasri M., 2022. Freshwater lamprey and fishes of Iran; a revised and updated annotated checklist-2022. Turkish Journal of Zoology 46(6), 500-522.
Elton C.S. 1927. The Animal Community. In Animal Ecology; Macmillan Co.: New York, NY, USA; pp. 50-55.
Garg S.K., Bhatnagar A., Kalla A., Johal M.S. 2002. Experimental ichthyology. CBS Publishers & Distributors.
Grinnell J. 1977. The Niche-Relationships of the California Thrasher. The Auk 34(4), 427-433.
Hasanli A.M. 1999. Diverse methods to water measurement (Hydrometry). Shiraz University publication. 265 p.
Hutchinson G.E. 1957. Population Studies: Animal Ecology and Demography: Concluding Remarks. Cold Spring Harb Symp. Bulletin of Mathematical Biology 22, 425-427.
Levin P.S., Grimes C.B. 2002. Reef fish ecology and grouper conservation and management. Coral reef fishes, dynamics and diversity in a complex ecosystem. Academic Press, New York, pp. 377-390.
Luo Z., Zhou Y., Liu N., Wang L., Liu Y., Shan B., Liu M., Chen C., Yang C., Sun D. 2023. Ecological Niche and Interspecific Association of the Main Fishes in the Coastal Waters of Hainan Island, China. Fishes 8(10), 511.
MacArthur R. 1970. Species Packing and Competitive Equilibrium for Many Species. Theoretical Population Biology 1(1), 1-11.
Mouludi-Saleh A., Eagderi S., Poorbagher H., Esmaeili H.R. 2024a. Ecological niche overlap from occurrence of two cyprinid sympatric species, Paracapoeta trutta and Capoeta damascina in the Sirvan River, Persian Gulf Basin. Nova Biologica Reperta 11(1), 87-95.
Mouludi-Saleh A., Eagderi S., Poorbagher H. 2024b. How the morphology of two closely related riverine sympatric species are reflected in ecological niche overlapping? A case study of two Capoeta species. Limnology 25(3), 267-275.
Mouludi-Saleh A., Eagderi S., Çiçek E., Ghaderi E. 2023. Condition factor and length-weight relationships evaluation of 15 Oxynoemacheilus species (Cypriniformes: Nemacheilidae) from Iran. Turkish Journal of Zoology 47(2), 130-134.
Rice J.C. 2005. Understanding fish habitat ecology to achieve conservation. Journal of Fish Biology 67, 1-22.
Segurado P., Santos J.M., Pont D., Melcher A.H., Jalon D.G., Hughes R.M., Ferreira M.T. 2011. Estimating species tolerance to human perturbation: Expert judgment versus empirical approaches. Ecological Indicators 11(6), 1623-1635.
Smith J.M. 1966. Sympatric speciation. The American Naturalist 100(916), 637-650.
Valencia-Rodríguez D., Jiménez-Segura L., Rogéliz C.A., Parra J.L. 2021. Ecological niche modeling as an effective tool to predict the distribution of freshwater organisms: The case of the Sabaleta Brycon henni (Eigenmann, 1913). PloS one 16(3), e0247876.
Whittaker R.H. 1975. Communities and Ecosystems, 2nd ed.; Macmillan: New York, NY, USA, 1975; pp. 39-87.
Winemiller K.O., Pianka E.R. 1990. Organization in natural assemblages of desert lizards and tropical fishes. Ecological Monographs 60(1), 27-55.
Yang Q.W., Liu S.J., Hu C.H., Lin Y.B., Zhang B., Luo M.L., Peng H.L. 2016. Ecological Species Groups and Interspecific Association of Vegetation in Natural Recovery Process at Xiejiadian landslide after 2008 Wenchuan Earthquake. Journal of Mountain Science 13, 1609-1620.
مجله علوم آبزی پروری
دوره 13، شماره 1
خرداد 1404
صفحه 15-23