بررسی تغییرات شکل بدن ماهی شیربت (Arabibarbus grypus) با استفاده از روش ریخت سنجی هندسی در طی مراحل اولیه تکوین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم الأنبیاء بهبهان، بهبهان، ایران.

2 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

3 مرکز تکثیر ماهیان بومی سوسنگرد، اداره کل شیلات خوزستان، سوسنگرد، ایران.

چکیده

لارو ماهیان در طی مراحل اولیه تکوین تغییرات پیچیده­ای را متحمل می ­شوند که در نتیجه آن تغییرات سازگاری آن­ ها با محیط زیست بهبود می ­یابد. ماهی شیربت (Arabibarbus grypus) یکی از ماهیان اقتصادی در جنوب غرب ایران به دلیل کیفیت بالای گوشت و بازارپسندی بالا است. از این رو پژوهش حاضر به منظور بررسی روند تغییرات ریختی لارو این ماهی در مراحل اولیه تکوین تا روز 50 پس از تفریخ انجام شد. لاروهای مورد نیاز از مرکز تکثیر ماهیان بومی استان خوزستان تهیه شد. نمونه­ برداری از لاروها در دو هفته اول به صورت روزانه و بعد از آن تا روز 50 هر 5 روز یک­ بار انجام شد. برای تغییرات ریخت بدن لارو ماهی از روش ریخت ­سنجی هندسی با تعریف تعداد 9 لندمارک انجام شد. جهت بررسی روند تغییرات ریختی در طی مراحل مختلف تکوینی از آزمون Relative warp و رگرسیون براساس ارزش P حاصل از 1000 تکرار استفاده شد. تغییرات مراحل مختلف ریختی براساس شبکه تغییر شکل نسبت به شکل اجماع مصورسازی شد. بر اساس نتایج آنالیز ریخت­ سنجی هندسی مراحل لاروی این گونه براساس ویژگی­ های ریختی از زمان تفریخ تا 50 روز بعد از آن به چهار مرحله مجزا (1) 4-1، (2) 25-5، (3) 35-30 و (4) 50-40 روز پس از تخم­ گشایی قابل تقسیم می ­باشد. نقطه عطف تغییرات ریختی نیز روز 20 پس از تخم گشایی بود. پایان مرحله 1 مطابق با آغاز شروع تغذیه مخطط بود و مرحله دو بیشتر مربوط به تغییرات ریخت بدن شامل افزایش عمق بدن و افزایش تراکم رنگدانه­ ها به ویژه در قسمت پشتی بدن بود که نشان دهنده افزایش سازگاری ماهی برای مانور بیشتر، استتار با محیط و افزایش قابلیت شکار موجودات ریز می­ باشد. در مراحل سوم و چهارم این گونه تقریباً به صورت شکل مینیاتوری ماهی بالغ البته با بدنی نسبتاً کشیده و دوکی شکل نسبت به آن­ ها می­ باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Body shape changes of Shirbot, Arabibarbus grypus (Heckel, 1843) during early development using geometric morphometric method

نویسندگان [English]

  • Shahram Soleimanian 1
  • Mohammad Amini Chermahini 1
  • Soheil Eagderi 2
  • Ali Savari 3
1 Department of Fisheries, Faculty of Natural Resources and Environment, Behbahan Khatam Alanbia University of Technology, Behbahan, Iran.
2 Department of Fisheries, Natural Resources faculty, University of Tehran, Karaj, Iran.
3 Native Fishes Reproduction Center of Sousangerd, Khouzestan Fisheries Organization, Sousangerd, Iran.
چکیده [English]

During the early development stages, fish larvae undergo complex changes that result in improved their adaptation to their environment. Shirbot, Arabibarbus grypus, is one of the economical valuable fish in the southwest of Iran due to its high-quality meat and marketing. Hence, the current study was conducted to investigate the morphological changes in its larvae during early development stages up to 50 days post-hatching. The larvae were obtained from the native fish breeding center of Khuzestan Province. Larvae were sampled daily for the first two weeks and then every 5 days until 50 dph. To study the body shape changes of larvae, geometric morphometric technique with the definition of 9 landmark-points was used. Relative warp and regression analysis based on P-value obtained from 1000 replications were used to study the morphological changes during early developmental stages. The changes of morphological stages were visualized based on the deformation grids compared to the consensus one. Based on the results of the geometric morphometric analysis, the larval stages of this species from hatching up to 50 days can be divided into four distinct stages of (1) 1-4, (2) 5-25, (3) 30-35 and (4) 40-50 DPH in terms of morphological changes. The inflexion point of morphological changes was 20 dph. The end of stage 1 coincided with the beginning of exogenous feeding, and stage 2 was more concerned with changes in the body shape, including the increase of the body depth as well as increasing pigment density, especially in the dorsal part of the body, indicating increased fish adaptability for greater maneuverability, camouflage, and increased the ability to prey small organisms. In the third and fourth stages, this species is almost in the form of a miniature form of adult fish, one but with a relatively elongated, fusiform body shape.

کلیدواژه‌ها [English]

  • morphology
  • Development
  • Shirbot
  • larvae