پیش‌بینی اثرات تغییر اقلیم بر مهاجرت فیل‌ماهی (Huso huso Linnaeus, 1754) در رودخانه های حوضه جنوبی دریای خزر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه تنوع زیستی و مدیریت اکوسیستم‌ها، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 مرکز مطالعات سنجش از دور و GIS، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

چکیده

فیل‌ماهی از ماهیان شیلاتی بسیار گران‌بها در جهان است که به علت آلودگی­های آبی، تغییرات هیدرولوژیک رودخانه ­ها، صید بی­رویه و وجود موانع در رسیدن به محل ­های تخم‌ریزی در لیست قرمز اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت(IUCN)  در طبقه "به شدت در معرض خطر انقراض" (CR) قرار گرفته است. با توجه به این که پدیده گرمایش جهانی در حال وقوع و اقلیم در حال تغییر است، در نتیجه این تغییر اقلیم سبب ایجاد چالش­ های جدید و مضاعف بر اکوسیستم ­های آبی و زیستمندان آن خواهد شد. هدف از این مطالعه بررسی اثر تغییر اقلیم بر پراکنش این گونه در آینده است. در این راستا، با استفاده از ابزار مدل‌سازی توزیع گونه (Species Distribution Modeling (SDM))، و روش مکسنت، پراکنش این گونه تحت سناریوهای اقلیمی خوش‌بینانه (RCP4.5) و بدبینانه (RCP8.5) در دو مقیاس‌ زمانی (2050 و 2080 میلادی) در رودخانه ­های حوضه جنوبی دریای خزر پیش‌بینی شده است. همچنین متغیرهای محیطی استفاده ‌شده شامل حداکثر عرض رودخانه، ارتفاع، شیب، میانگین بارش، میانگین دمای سالانه و اختلاف دما بین سردترین و گرم‌ترین ماه‌های سال و حوضه پراکنش کنونی گونه است. نتایج نشان داد که عملکرد مدل در پیش‌بینی پراکنش گونه بر اساس معیار AUC(Area Under the Curve) بالا بوده‌ است (96/0). براساس نتایج مدل‌سازی، تغییر اقلیم سبب تغییر در زیستگاه ­های مطلوب گونه در همه ­ی سناریوها در آینده نخواهد شد. بنابراین اگر مشکلات حال حاضر باعث حذف این گونه نشود، احتمال مقاومت این گونه در مقابل تغییر اقلیم خوشبختانه زیاد است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Predicting effects of climate change on Beluga (Huso huso Linnaeus, 1754) migration in the rivers of the southern part of the Caspian Sea basin

نویسندگان [English]

  • Toktam Makki 1
  • Hossein Mostafavi 1
  • Ali Akbar Matkan 2
  • Hossein Aghighi 2
1 Department of Biodiversity and Ecosystem Management, Environmental Sciences Research Institute, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.
2 Remote Sensing and GIS Centre, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Beluga is one of the most valuable commercial fishery species, and due to water pollution, hydrological changes in rivers, overfishing, and barriers to reach spawning habitats, this species has been categorized as Critically Endangered (CR) by International Union for Conservation of Nature (IUCN). Given that the climate change is occurring, new and intensive challenges for aquatic ecosystems and their habitats will create as a result of this phenomenon. The aim of this study is to investigate the effect of climate change on this species distribution in the future. In this regard, using Species Distribution Modeling (SDM) and MaxEnt, the distribution of Beluga was predicted under optimistic (RCP4.5) and pessimistic (RCP8.5) scenarios in two-time scales (2050 and 2080 AD) in the rivers of the southern part of the Caspian Sea basin. In addition, the environmental variables used include maximum river width, elevation, slope, average precipitation, average annual temperature, temperature difference between the coldest and hottest months of the year, and the basins were occupied by species. On the basis of AUC (Area Under the Curve), the model performance in predicting the distribution of the species was assessed high (0.96). Based on the modeling results, climate change will cause no change in the species' suitable habitats in all scenarios. Therefore, if the current problems do not eliminate this species from its habitats, the probability of its resistance to climate change is high fortunately.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sturgeon
  • Modeling
  • ecology
  • Conservation
  • Iran