انجمن آبزی پروری ایران مجله علوم آبزی پروری 2322-5351 14 1 2026 05 22 Effect of waterless transportation on the stress and hematology indices of Siberian sturgeon (Acipenser baerii) اثرات حمل بدون آب بر شاخص‌های استرس و خون‌شناسی تاسماهی سیبری (Acipenser baerii) 45 56 246818 FA اسماعیل عبداله زاده انستیتو تحقیقات بین‌المللی ماهیان خاویاری، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران. 0000-0001-8308-2993 امید جعفری انستیتو تحقیقات بین‌المللی ماهیان خاویاری، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران. 0000-0002-8731-4146 مهدی آل‌بوفتیله پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران 0000-0002-0259-4581 محمد حسن زاده صابر انستیتو تحقیقات بین‌المللی ماهیان خاویاری، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران. 0000-0001-8653-6874 تورج سهرابی انستیتو تحقیقات بین‌المللی ماهیان خاویاری، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران. 0000-0003-3157-6291 Journal Article 2026 05 03 Waterless live fish transportation is considered a low-cost and innovative drug-free transportation strategy. The aim of the present study was to investigate the feasibility of transporting live <em>Acipenser baerii</em> (Siberian sturgeon) without water to the market. To investigate the effects of this transportation method, various fish indices, including stress parameters (cortisol and glucose) and hematology indices, were evaluated. The results showed that the survival rate of the sturgeon studied after 20 hours of waterless transport was 100%. The glucose levels in the waterless-transported group (86.05±3.55 mg/dl) increased significantly compared with the control group (62.3±6.1 mg/dl) (<em>P</em><0.05). However, no significant difference was observed in the cortisol levels. Moreover, no significant difference was observed in hematology indices (white blood cells, hemoglobin, red blood cell count, hematocrit, MCV, MCH, and MCHC) in the treatments. In general, although waterless live fish transportation can induce stress in Siberian sturgeon, this strategy has 100% survival and has no significant impact on the hematology indices. Therefore, this method can be recommended for transporting live Siberian sturgeon to the market<strong>.</strong> <span dir="RTL" lang="FA">حمل ماهی زنده بدون آب به‌عنوان یک راهبُرد حمل‌ونقل نوین کم‌‌‌‌هزینه و بدون استفاده از دارو محسوب می‌گردد. هدف از مطالعه حاضر، امکان‌سنجی حمل‌ونقل تاسماهی سیبری زنده بدون استفاده از آب تا بازار مصرف بود. به‌منظور بررسی اثرات این روش حمل، شاخص‌های مختلف ماهی شامل پارامترهای استرس (کورتیزول و گلوکز) و شاخص‌های هماتولوژی مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد میزان بازماندگی ماهیان مورد مطالعه پس از 20 ساعت حمل بدون آب، 100 درصد است. میزان فاکتورهای گلوکز سرم خون در بچه ماهیان حمل بدون آب شده (mg/dl 86/5<span dir="RTL" lang="FA">±</span> 3/55) در مقایسه با گروه شاهد (mg/dl 62/3<span dir="RTL" lang="FA">±</span> 6/1) افزایش معنی‌داری داشت (0.05><em>P </em>)اما اختلاف معنی داری در میزان سطح کورتیزول پلاسمای خون (دامنه ng/ml 671-640 در بچه ماهیان و ng/ml 953-832 در ماهیان 3 ساله) در دو تیمار حمل بدون آب و تیمار شاهد مشاهده نگردید.</span><span lang="FA">همچنین یافته‌ها نشان داد میزان گلبول‌های سفید، هموگلوبین، شمارش گلبول‌های قرمز، هماتوکریت، میزان </span><span dir="LTR">MCV</span><span lang="FA">، </span><span dir="LTR">MCH</span><span lang="FA"> و </span><span dir="LTR">MCHC</span><span lang="FA"> در ماهیان در دو تیمار شاهد و حمل بدون آب تفاوت معنی‌داری ندارد. از مجموع نتایج به‌دست آمده می‌توان نتیجه‌گیری نمود اگرچه روش حمل بدون آب باعث بروز استرس در ماهیان می‌شود، اما این روش با توجه به اینکه بازماندگی 100 درصدی دارد و در عین حال تأثیر معنی‌داری در پارامترهای هماتولوژی خون ندارد، می‌تواند به‌عنوان یک روش حمل، صرفاً برای مقاصد حمل ماهی تا بازار مصرف مورد استفاده قرار گیرد. </span> http://www.aquaculturesciences.ir/article_246818_e62df3098694f283a70c132b155a5e9e.pdf