انجمن آبزی پروری ایران مجله علوم آبزی پروری 2322-5351 13 2 2025 09 23 Characterization and source apportionment of microplastics in four fish species from the Sefid-Rud River estuary, Iran شناسایی و تعیین منبع میکروپلاستیک‌ها در چهار گونه ماهی از مصب رودخانه سفیدرود، ایران 50 61 232381 FA پویا پور احمدی گروه محیط‌ زیست، واحد دماوند، دانشگاه آزاد اسلامی، دماوند، ایران. مینا ترابی فرد گروه محیط‌ زیست، واحد دماوند، دانشگاه آزاد اسلامی، دماوند، ایران. 0000-0002-6170-4189 شهرزاد خرم نژادیان گروه محیط‌ زیست، واحد دماوند، دانشگاه آزاد اسلامی، دماوند، ایران. بهناز مرادی غیاث آبادی گروه محیط‌ زیست، واحد دماوند، دانشگاه آزاد اسلامی، دماوند، ایران. Journal Article 2025 10 06 Microplastic pollution is an emerging and widespread threat to aquatic ecosystems worldwide. The Sefidrud estuary is one of the major entry points of freshwater and contaminants into the southern Caspian Sea. This study aimed to investigate the abundance, distribution, and physicochemical characteristics of microplastics in the gastrointestinal tract of four fish species with different ecological niches (Alburnus chalcoides, Neogobius melanostomus, Rutilus frisii, and Chelon saliens) during autumn 2024. The gastrointestinal tracts were chemically digested using KOH, and the extracted microplastic particles were isolated, counted, and classified based on their physical properties. The polymer composition of a subset of particles was identified using FTIR spectroscopy. The results revealed that all species were contaminated with micro plastics, with the highest abundance observed in N. melanostomus (3.21±0.6 particles per individual). Fibers were the dominant shape in most species; however, the benthic species N. melanostomus and C. saliens exhibited a greater diversity of fragments and films. A distinct variation in polymer composition was observed among species. Polyethylene (PE) was detected exclusively in A. chalcoides, polyethylene terephthalate (PET) solely in R. frisii, and polyamide (PA) only in N. melanostomus. These findings indicate that ecological niche and feeding strategy are key determinants of micro plastic exposure pathways, resulting in species-specific contamination profiles. Fish in this ecosystem can serve as effective bioindicators for tracing diverse pollution sources. The study highlights the urgent need for targeted management actions to reduce plastic inputs into this vital ecosystem. آلودگی میکروپلاستیک یک تهدید نوظهور و فراگیر برای اکوسیستم‌های آبی جهان است. مصب سفیدرود، یکی از مهم‌ترین ورودی‌های آب شیرین و آلاینده‌ها به جنوب دریای خزر است. این پژوهش با هدف بررسی فراوانی، توزیع و ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی میکروپلاستیک‌ها در دستگاه گوارش چهار گونه ماهی (به تعداد 13 نمونه ماهی) با آَشیان‌های اکولوژیک متفاوت (<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Mitra';">Alburnus chalcoides، <span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Mitra';">Neogobius melanostomus، <span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Mitra';">Rutilus frisii و <span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Mitra';">Chelon saliens) در پاییز 1403 به‌طور هدفمند انجام شد. دستگاه گوارش نمونه‌ها پس از هضم شیمیایی با<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Mitra';">KOH مورد جداسازی قرار گرفت و ذرات میکروپلاستیک استخراج شده شمارش و براساس مشخصات فیزیکی دسته‌بندی شدند. ترکیب پلیمری زیرمجموعه‌ای از ذرات با استفاده از طیف‌سنجی <span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Mitra';">FTIR شناسایی گردید. نتایج نشان داد که تمام گونه‌ها به میکروپلاستیک آلوده بودند و بیشترین فراوانی در گاوماهی (<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Mitra';">N. melanostomus) با میانگین 0/6±3/21 ذره به‌ازای هر فرد مشاهده شد. الیاف، شکل غالب در اکثر گونه‌ها بودند، اما گونه‌های کفزی <span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Mitra';">N. melanostomus و <span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Mitra';">C. saliens تنوع بیشتری از قطعات و فیلم‌ها را نشان دادند. تفاوت‌ بارزی در ترکیب پلیمری بین گونه‌‌ها مشاهده شد. پلی‌اتیلن (<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Mitra';">PE) تنها در <span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Mitra';">A. chalcoides، پلی‌اتیلن ترفتالات (<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Mitra';">PET) منحصراً در <span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Mitra';">R. frisii، و پلی‌آمید (<span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Mitra';">PA) تنها در گونه <span dir="LTR" style="mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-font-family: 'B Mitra';">N. melanostomus شناسایی شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که آشیان اکولوژیک و استراتژی تغذیه ماهی، مسیرهای اصلی مواجهه با میکروپلاستیک را تعیین می‌کند و منجر به پروفایل‌های آلودگی خاص-گونه می‌شود. ماهیان این اکوسیستم می‌توانند به‌عنوان شاخص‌های زیستی مؤثر برای ردیابی منابع مختلف آلودگی عمل کنند. این مطالعه بر لزوم اجرای اقدامات مدیریتی فوری و هدفمند برای کاهش ورود پلاستیک به این اکوسیستم حیاتی تأکید می‌کند.

http://www.aquaculturesciences.ir/article_232381_889fc1231012c7c91f58671f05349187.pdf